Jakie dane są potrzebne do prognozy finansowej
Prognoza nie zaczyna się od projektu inwestycyjnego. Zaczyna się od danych historycznych i rzeczywistej rentowności dotychczasowej działalności — bo w pierwszych miesiącach nową ratę spłaca stary biznes, a nie inwestycja, która jeszcze nie sprzedaje.
Dlatego lista poniżej jest długa i nie zamierzam udawać, że jest krótka. Każda pozycja odpowiada konkretnemu miejscu w modelu. Pracuję na danych kompletnych i spójnych: przyjmuję sprawozdania, które wskażesz jako podstawę analizy, i nie weryfikuję ich poprawności.
Nie wszystko
naraz.
Każdą pozycję oznaczam jednym z dwóch priorytetów. Do rozpoczęcia pracy potrzebne są pozycje K. Pozycje U można dosłać w trakcie.
K — krytyczna
Bez niej nie da się rozpocząć budowy modelu albo wynik będzie niewiarygodny.
U — uzupełniająca
Podnosi dokładność prognozy. Jej brak zaznaczam w arkuszu jako jawne założenie i idę dalej.
Czego na liście nie ma
Załączników formalnych do wniosku — zaświadczeń, odpisów, operatów. Do zbudowania prognozy nie są potrzebne. Proszę o dane wyłącznie wtedy, gdy mają wpływ na obliczenia: przy zobowiązaniach publicznoprawnych wystarczy informacja „zalega / nie zalega" i kwota, nie zaświadczenie.
Czego nie robię
Nie weryfikuję poprawności danych, nie uzgadniam bilansu otwarcia z zamknięciem, nie kontaktuję się z księgowością i nie rekonstruuję danych z dokumentów źródłowych.
Punkt wyjścia:
zweryfikowana historia.
Model startuje od bilansu otwarcia i od rzeczywistego rozkładu przychodów w roku. Sprawozdania przyjmuję w wersji, którą wskażesz jako podstawę analizy — to Twoja decyzja i Twoja odpowiedzialność, ja na nich buduję.
| Dane lub dokument | Do czego są potrzebne | Prio. |
|---|---|---|
| Sprawozdania finansowe za dwa pełne lata obrotowe | Baza prognozy i punkt odniesienia dla założeń. Prognoza musi łączyć się z zamknięciem ostatniego roku, inaczej analityk zakwestionuje pierwszy okres. | K |
| Wskazanie, która wersja sprawozdania jest podstawą analizy | Jeżeli istnieje więcej niż jedna wersja, potrzebuję jednoznacznej informacji, na której buduję model. Nie rozstrzygam, która jest prawidłowa — przyjmuję wskazaną. | K |
| Rachunki wyników w ujęciu miesięcznym lub kwartalnym za dwa–trzy lata | Dane roczne nie pokazują sezonowości. Prognoza miesięczna wymaga rozkładu przychodów i kosztów w roku wyprowadzonego z danych rzeczywistych, a nie przyjętego arbitralnie. | K |
| Struktura przychodów i marży w podziale na grupy towarowe lub segmenty, miesięcznie | Bez tego nie da się prognozować marży inaczej niż jedną średnią dla całej firmy. Jeżeli marża spadała, ustalenie przyczyny — asortyment, presja cenowa, błąd w ewidencji zapasów — jest warunkiem wiarygodności całej prognozy. | K |
| Bilans i rachunek wyników narastająco na datę nie starszą niż dwa miesiące | W praktyce banki oczekują sprawozdań nie starszych niż dwa miesiące od daty złożenia wniosku; wymagany termin zależy od banku i produktu. Aktualizacja i tak będzie konieczna — lepiej wykonać ją bez presji terminu. | K |
| Zestawienie obrotów i sald | Domyka okres między ostatnim sprawozdaniem a początkiem prognozy i pozwala zweryfikować pozycje bilansowe. | K |
| Struktura zobowiązań według terminów wymagalności | Z informacji dodatkowej albo z zestawienia. Pozwala rozłożyć spłaty w prognozie przepływów zgodnie z rzeczywistymi terminami, a nie równomiernie. | K |
| Informacja, czy spółka zalega z ZUS i podatkami — i w jakiej kwocie | Sama informacja „zalega / nie zalega" wraz z kwotą i harmonogramem spłaty, jeżeli istnieje. Zaległość jest zobowiązaniem, które musi zostać uwzględnione w prognozie przepływów. Nie potrzebuję zaświadczeń — to Twoja sprawa z bankiem. | K |
| Wiekowanie należności i zobowiązań | Wyznacza cykl konwersji gotówki, czyli różnicę między rentownością a zdolnością do zapłaty raty. Bez tego rotacja w prognozie jest przyjęta arbitralnie. | U |
| Zestawienie kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodu | Efektywna stawka podatku bywa istotnie wyższa od nominalnej. Prognoza musi odwzorować rzeczywiste obciążenie podatkowe, bo to ono określa gotówkę pozostającą na spłatę raty. | U |
| Wyjaśnienie pozycji jednorazowych w wyniku | Zdarzenia jednorazowe trzeba wyłączyć z bazy prognozy. Potraktowanie ich jako powtarzalnych zawyża punkt startowy i cała prognoza jest wtedy przesunięta. | U |
| Dane lub dokument | Do czego są potrzebne | Prio. |
|---|---|---|
| Kosztorys inwestycji w podziale na pozycje, z kwotami netto i brutto | Jedna kwota łączna nie wystarczy. Model potrzebuje pozycji, bo każda ma inny okres amortyzacji, inny moment poniesienia i inne traktowanie w VAT. Brak rozbicia netto/brutto jest jednym z najczęstszych błędów w przekazywanych materiałach. | K |
| Harmonogram rzeczowo-finansowy realizacji | Wyznacza moment poniesienia każdego nakładu i harmonogram uruchamiania transz kredytu. Od niego zależy luka płynności w okresie inwestycji. | K |
| Tabele amortyzacyjne — obecne i planowane dla nowych środków trwałych | Amortyzacja wpływa jednocześnie na wynik, podatek i przepływy. Nowy majątek w bilansie przy niezmienionej amortyzacji to błąd, który analityk wyłapuje natychmiast. | K |
| Plan odtworzeń i remontów w okresie prognozy | W dziesięcioletnim horyzoncie część wyposażenia trzeba wymienić. Prognoza bez nakładów odtworzeniowych zawyża przepływy w drugiej połowie okresu kredytowania — analityk to policzy. | K |
| Umowy najmu, dzierżawy lub dokumenty własności nieruchomości | Okres podstawowy najmu zwykle wyznacza horyzont prognozy. Warunki waloryzacji czynszu są jedną z pozycji kosztowych o największym wpływie na wynik. | K |
| Umowy z wykonawcami lub oferty, jeżeli są | Pozycja zakontraktowana jest dla analityka czymś innym niż oszacowana. Rozróżnienie warto pokazać samemu. | U |
| Dane lub dokument | Do czego są potrzebne | Prio. |
|---|---|---|
| Wszystkie trwające zobowiązania: kredyty, leasingi, faktoring, pożyczki właścicielskie | Salda, oprocentowanie i harmonogramy spłat. Nowa rata nie liczy się w oderwaniu od obecnych — wskaźnik pokrycia obsługi długu obejmuje wszystkie zobowiązania łącznie. | K |
| Warunki nowego finansowania z projektu | Kwota, okres, oprocentowanie lub marża i stawka bazowa, karencja, prowizja, harmonogram uruchamiania transz. Jeżeli warunków jeszcze nie znasz, podaj oczekiwane — zaznaczę je jako założenie. | K |
| Wysokość, forma i moment wniesienia wkładu własnego | W praktyce bank zwykle oczekuje wniesienia wkładu własnego w pierwszej kolejności. Kolejność wnoszenia środków decyduje o kształcie przepływów w okresie inwestycji. | K |
Jedyna część,
której nie zrobię za Ciebie.
Za realizację założeń odpowiada inwestor, więc muszą pochodzić od inwestora. Mogę wskazać, które wyglądają nierealistycznie względem danych historycznych — i robię to zawsze, gdy widzę problem.
| Dane lub dokument | Do czego są potrzebne | Prio. |
|---|---|---|
| Założenia sprzedażowe osobno dla każdego segmentu działalności | Jeden uśredniony paragon dla trzech różnych modeli biznesowych nie przejdzie analizy kredytowej. Każdy segment ma inną marżę, inną sezonowość i inne tempo dojścia do docelowej sprzedaży. | K |
| Wolumen i cena jednostkowa, nie tylko kwota przychodu | Przychód podany jedną liczbą jest niesprawdzalny. Rozbicie na wolumen i cenę pozwala analitykowi zweryfikować założenie i przeliczyć wariant pesymistyczny. | K |
| Ścieżka dojścia do oczekiwanej sprzedaży | Sprzedaż docelowa nie pojawia się w pierwszym miesiącu po otwarciu. Potrzebny jest okres rozruchu: ile miesięcy, jaki procent docelowego poziomu w każdym z nich. To założenie o największym wpływie na lukę płynności. | K |
| Koszty rozbite na pozycje, z podziałem na stałe i zmienne | Koszty podane jednym przedziałem uniemożliwiają zbudowanie progu rentowności i analizy wrażliwości. Potrzebne są pozycje: wynagrodzenia, czynsz, energia, towar, marketing, obsługa. | K |
| Plan zatrudnienia z kosztem pracodawcy | Wynagrodzenia są zwykle drugą największą pozycją kosztową. Model potrzebuje etatów w czasie, nie jednej kwoty rocznej. | K |
| Uzasadnienie każdego założenia — jedno zdanie wystarczy | Analityk zapyta o każde. Uzasadnienie może odwoływać się do wyników innego obiektu, umowy, danych rynkowych albo doświadczenia — ale musi istnieć. | K |
| Polityka cenowa i terminy płatności wobec odbiorców i dostawców | Wyznaczają cykl konwersji gotówki, czyli różnicę między rentownością a zdolnością do zapłaty raty. | U |
od założeń
do wyniku.
Bez wyjątków.
Horyzont odpowiada okresowi kredytowania albo podstawowemu okresowi najmu — w praktyce od pięciu do dziesięciu lat obrotowych. Pierwsze 24 miesiące w ujęciu miesięcznym lub kwartalnym, bo tam powstaje luka płynności, którą bank chce zobaczyć.
Zakres to rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych oraz bilans prognostyczny, z przychodami i kosztami rozbitymi na segmenty działalności, z odrębnym rachunkiem podatku od towarów i usług, wyliczeniem wskaźnika pokrycia obsługi długu oraz progu rentowności, w trzech scenariuszach.
Wszystkie liczby wynikowe są wyprowadzone formułami z warstwy założeń, tak aby każdą pozycję prognozy można było prześledzić do źródła. Analityk musi mieć możliwość prześledzenia każdej pozycji do źródła i pracuję wyłącznie w ten sposób.
Nie musisz mieć wszystkiego przed pierwszym mailem.
Napisz, co masz i czego wymaga bank. Odpowiem tego samego dnia, czy dane pozwalają zacząć i czego brakuje. Ta lista jest po to, żebyś wiedział, czego się spodziewać — nie żeby zniechęcić.
Kiedy to już nie jest usługa za 2 000 zł
Cena 2 000 zł dotyczy sytuacji, w której dane są kompletne i spójne, a założenia dostarcza inwestor. Jeżeli dane wymagają uzgodnienia z księgowością, rekonstrukcji z dokumentów źródłowych albo założenia trzeba zbudować od zera — to zakres biznesplanu wraz z doradztwem, gdzie zbieranie i uzgadnianie danych jest częścią pracy.
Powiem to po pierwszym przejrzeniu materiałów, przed rozpoczęciem pracy, a nie po. Wycena nie zmienia się w trakcie.
Format i poufność
Dane przyjmuję w dowolnej formie: arkusz, PDF, skan, wydruk z systemu. Arkusz z możliwością kopiowania skraca pracę, ale nie jest warunkiem. Wszystko, co przekazujesz, obejmuje umowa o zachowaniu poufności podpisywana przed przekazaniem danych finansowych.
Napisz, co masz — odpowiem, czy to wystarczy.
Nie kompletuj dokumentów przed pierwszym kontaktem. Opisz sprawę w kilku zdaniach, a powiem, czy dane pozwalają zacząć i czy cena 2 000 zł netto obowiązuje bez zastrzeżeń.