Prognozy finansowe dla banku — czego naprawdę wymaga analityk
W praktyce analitycznej kluczowe są trzy obszary: czy przepływy pokrywają obsługę długu, czy założenia da się odtworzyć z danych historycznych i czy trzy sprawozdania są wzajemnie spójne. Formatowanie, kolory i objętość nie mają znaczenia. Zakres i kolejność badania zależą od banku, produktu i rodzaju projektu.
Przez 11 lat oceniałem takie prognozy po stronie instytucji finansowej. Ta strona opisuje standard, którego wtedy wymagałem — i według którego dziś buduję arkusze.
Każdy sprawdzalny
w ciągu minuty.
Sześć wymogów, które musi spełnić prognoza
1. Trzy sprawozdania, nie jedno
Rachunek wyników pokazuje rentowność, bilans — strukturę majątku i zadłużenia, przepływy pieniężne — zdolność do zapłaty raty. Bank potrzebuje trzeciego, bo ratę spłaca się gotówką, nie zyskiem. Prognoza złożona wyłącznie z rachunku wyników jest niekompletna niezależnie od tego, jak dokładna.
2. Warstwa założeń wydzielona
Wszystkie założenia w jednym miejscu, opisane, z jednostkami: wolumen sprzedaży, cena jednostkowa, marża, terminy płatności, rotacja zapasów, stawka podatkowa, oprocentowanie, inflacja kosztów. Analityk musi móc zmienić jedną liczbę i zobaczyć, co się stało z całym modelem.
3. Każda wartość wynikowa jako formuła
Zero liczb wpisanych ręcznie w części obliczeniowej. To jedyny sposób, żeby prognoza była sprawdzalna. Wartość wklejona „na sztywno" oznacza, że nie ma powiązania z założeniem — a wtedy analityk przyjmuje własne, zawsze ostrożniejsze.
4. Domykający się bilans
Aktywa równe pasywom w każdym okresie, z widoczną kontrolą w arkuszu. Bilans, który nie domyka się w trzecim roku prognozy, dyskwalifikuje wiarygodność wszystkich pozostałych liczb — także tych poprawnych.
5. Wskaźnik pokrycia obsługi długu
DSCR, czyli relacja przepływów dostępnych na obsługę długu do sumy rat kapitałowych i odsetkowych w danym okresie. Bank zwykle wpisuje ten wskaźnik do kowenantów i bada go przez cały okres kredytowania. Wymagany poziom zależy od banku, produktu i warunków finansowania — w projektach, z którymi pracuję, wartość poniżej 1,2 zwykle wymaga wyjaśnienia, a poniżej 1,0 oznacza, że projekt nie obsługuje długu z własnych przepływów.
6. Analiza wrażliwości
W moim modelu przykładowa analiza wrażliwości obejmuje co najmniej trzy zmienne, na przykład sprzedaż niższą o 15%, koszty wyższe o 10% i oprocentowanie wyższe o dwa punkty. Dla każdego wariantu — wartość DSCR. Jeżeli projekt wytrzymuje wariant pesymistyczny, to jest najsilniejszy argument, jaki można umieścić w prognozie.
Horyzont i częstotliwość
Standardowo prognoza obejmuje okres kredytowania. Pierwsze okresy w ujęciu miesięcznym lub kwartalnym — tam powstaje luka płynności, którą bank chce zobaczyć. Po zakończeniu realizacji inwestycji i planowanej stabilizacji przechodzę na okresy kwartalne bądź półroczne.
Często zależy to od wymagań konkretnego banku. Jeżeli znasz oczekiwany układ, przyjmuję go bez dyskusji — dopasowanie do formularza analityka jest tańsze niż tłumaczenie własnej konwencji.
Pięć błędów, które widzę najczęściej
- Przychód rośnie, kapitał obrotowy nie. Wzrost sprzedaży o 40% bez wzrostu należności i zapasów oznacza, że model nie uwzględnia zapotrzebowania na gotówkę. Analityk zauważa to natychmiast.
- Amortyzacja niezgodna z nakładem. Nowa hala w bilansie, a amortyzacja niezmieniona względem roku bazowego.
- Podatek liczony od wyniku brutto liniowo. Bez uwzględnienia straty do rozliczenia i różnic przejściowych.
- Odsetki policzone od kwoty kredytu, nie od salda. Zawyża koszt na początku i zaniża na końcu, przez co DSCR jest nieprawdziwy w obu kierunkach.
- Brak spójności z historią. Prognoza zaczyna się od liczb, które nie wynikają z ostatniego sprawozdania. Pierwszy okres prognozy musi łączyć się z zamknięciem poprzedniego roku.
Wyślij dane, dostaniesz wycenę tego samego dnia.
Napisz, czego wymaga bank i co masz w rękach. Odpowiem, czy komplet danych jest wystarczający, ile potrwa praca i czy cena 2 000 zł netto obowiązuje bez zastrzeżeń.